W swoim myśleniu i działaniu człowiek w pewnym sensie zależny jest od epoki i kultury, w której żyje i wzrasta. Życie Marii Merkert i Jej dzieło miłości miłosiernej rozwijało się na ziemi śląskiej, w czasach trudnych nie tylko dla regionu, ale dla całej XIX-wiecznej Europy, rozdartej ruchami rewolucyjnymi, powstaniami, krwawymi wojnami (1864, 1866, 1870/71). Były to czasy fermentu i wynurzania się nowych pojęć i sił, czasy przełomów ideowych, społecznych i politycznych. Tym przemianom towarzyszyła nędza materialna i duchowa. Decyzją rządu pruskiego, w 1810 roku, zniesiono wszystkie instytucje kościelne, poza parafiami, a mienie przeszło na własność skarbu państwa (sekularyzacja). Zabrakło nie tylko życia zakonnego, ale także zakładów zamkniętych i otwartej opieki nad najbardziej potrzebującymi. Liczba oczekujących pomocy wzrastała, zwłaszcza w latach wojen, głodu i epidemii, które często nawiedzały ziemię śląską. Troskę o biednych traktowano jako zadanie prywatnych stowarzyszeń filantropijnych, a w mieszkaniach pozostawali ludzie chorzy, odarci z nadziei; po ulicach biegały dzieci osierocone lub porzucone przez rodziców. Bezrobocie, brak mieszkań, urzędowy zakaz zrzeszania się, zakaz zbierania jałmużny obwarowany karą więzienia i przymusowych robót publicznych, to obraz środowiska, w którym narodziła się, żyła i działała Maria Merkert, nazwana "kochaną Matką wszystkich, aniołem dobroci", a przez potomnych "Śląską Samarytanką, perłą w koronie ludu śląskiego, człowiekiem pokoju i pojednania".
za: s. M. Margarita Gabriela Cebula CSSE, Błogosławiona Maria Merkert (1817-1872), Nysa 2007.
